ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ನೀತಿ ಅನುಮೋದನೆ; ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೂ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ (TOD) ನೀತಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯಡಿ 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಪಾಲನ್ನು ಶೇ. 70ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಫ್ಲೋರ್ ಏರಿಯಾ ರೇಶಿಯೋ (FAR) ಅನ್ನು ಶೇ. 300ರಿಂದ 500ರ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಲನಶೀಲತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ನೀತಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಲನಶೀಲತೆ ಯೋಜನಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಭೂ ಸಾರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಚಲನಶೀಲತೆ ಯೋಜನೆ (Comprehensive Mobility Plan) 2014-15ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು ಕಾಲಹರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. 2031ರ ವೇಳೆಗೆ 803 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2022ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಭೂ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (BMLTA) ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಬಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಿಎಂ ಇ-ಡ್ರೈವ್ (PM E-DRIVE) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು, ಅಂದರೆ 4,500 ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್‌ಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. 2031ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (BMTC)ಯ ಒಟ್ಟು ಬಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 15,000ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ಇದೆ.

ನೀತಿ ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು

ಇತ್ತೀಚಿನ ನೀತಿ ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳು ಮತ್ತು 2025ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ದಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಶುಲ್ಕ (congestion pricing) ವಿಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಆಟೋಗಳು ಹಾಗೂ ಇ-ರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸಂಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಸಮಯ ನಷ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇವು ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

TOD ನೀತಿಯ FAR ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ದಟ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ, ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್‌ಗಳು BMTC ಸೇವೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದ್ದವು. BMLTA ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಚನೆಯಾಗದ ಕಾರಣ, ವಿವಿಧ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಹೊಸ ಸಮಗ್ರ ಚಲನಶೀಲತೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು TOD ನೀತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಅಂತಿಮೀಕರಣ ಮತ್ತು 2025ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿವೆ.